MANİSAHABERXŞehit ve Gazi Ailelerine Yeni Haklar Yasalaştı: Kimler Kapsamda?
Şehit anne-babasına asgari ücret güvencesi, bakım ödemesinde 2,5 kat: 9 maddelik düzenleme Meclis’ten geçti. Kimler kapsamda, aylıklar ne kadar?
Şehit yakınları, gaziler ve vazife malullerinin mali ve sosyal haklarını genişleten dokuz maddelik düzenleme, TBMM Genel Kurulu’nda oylamaya katılan 382 milletvekilinin tamamının oyuyla kabul edildi. Şehit anne ve babalarının aylığına net asgari ücret güvencesi getirilirken, bakıma muhtaç gazi ve malullere yapılan ödeme net asgari ücretin 2,5 katına çıkarıldı.
Dokuz maddelik düzenleme Genel Kurul’dan oy birliğiyle geçti
AK Parti ve MHP tarafından TBMM Başkanlığı’na sunulan Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, Genel Kurul’da oy birliğiyle kabul edilerek yasalaştı. Düzenlemeyle şehit yakınları, gaziler, vazife malulleri ile terörle mücadelede yaralanmasına rağmen malul sayılmayan kişilerin mali ve sosyal haklarında değişikliğe gidildi.
Kanun, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 7082 sayılı Kanun’da değişiklik yapıyor. Aylıklarda artışa gidilirken bazı gruplar için aylıkların belirli tutarın altına düşmemesini sağlayan alt sınırlar da getirildi.
Şehit anne ve babalarının aylığına net asgari ücret güvencesi
5434 sayılı Kanun’un 72’nci maddesinde yapılan değişiklikle, vazife malullerinden hayatını kaybedenlerin anne ve babalarına bağlanacak toplam aylık tutarının bir aylık net asgari ücretin altında olamayacağı hükme bağlandı. 2026 yılında net asgari ücret 28.075,50 lira olarak uygulanıyor.
Kapsama ilişkin mevcut sınırlamalar da kaldırıldı. Böylece kategorik bir ayrım gözetilmeksizin tüm vazife malullerinin anne ve babaları güvenceden yararlanacak; farklı statülerden kaynaklanan gelir farklılıklarının azaltılması amaçlanıyor.
Gözden Kaçmasın
Bakıma muhtaç gazi ve malullerin ödemesi 2,5 asgari ücrete çıkarıldı
Başkasının yardım ve desteği olmadan yaşamını sürdüremeyecek derecede bakıma muhtaç gazi ve malullere yapılan ek ödemede de artışa gidildi. Net asgari ücretin iki katı olarak ödenen tutar, net asgari ücretin iki buçuk katına yükseltildi.
Mevcut asgari ücret üzerinden hesaplandığında ödeme, yaklaşık 56 bin 151 liradan yaklaşık 70 bin 189 liraya çıkıyor. Tutar, asgari ücretteki değişime bağlı olarak güncellenecek.
Erbaş, er, güvenlik korucusu ve sivillerin aylıkları yeniden belirlendi
3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun 21’inci maddesinde yapılan değişiklikle vazife malulü erbaş ve erler, güvenlik korucuları, askerî öğrenciler ile siviller için aylık hesabı yeniden düzenlendi. Buna göre aylıklar eğitim durumuna göre belirlenecek:
• Dört yıllık yükseköğrenim mezunları için 8’inci derecenin birinci kademesi esas alınacak
• Diğerleri için en az 10’uncu derecenin birinci kademesi uygulanacak
• Derece yükselmelerinde yükseköğrenim mezunlarına uygulanan esaslar geçerli olacak
• Dördüncü dereceye yükselenler 2 bin 100 ile 3 bin 600 arasında değişen ek gösterge rakamlarından yararlanacak
Toplam aylıkta 35 bin 398 gösterge alt sınırı
Bu gruplardaki hak sahiplerine bağlanacak toplam aylık için alt sınır belirlendi. Aylıklar, 35 bin 398 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı sonucu bulunacak tutarın altında olmayacak. Bu tutarın altında kalan fark Hazine tarafından karşılanacak.
Yaralandığı hâlde malul sayılmayanlara ilk kez aylık bağlanıyor
Düzenlemenin en kapsamlı başlığını, terörle mücadele görevi sırasında yaralanmasına rağmen mevcut mevzuata göre malul sayılmayan personel oluşturdu. Kanuna eklenen geçici maddeyle Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli, Millî İstihbarat Teşkilatı mensupları, emniyet hizmetleri sınıfı personeli, askerî öğrenciler ve güvenlik korucuları kapsama alındı.
Ateşli silah mermisi, şarapnel, el yapımı patlayıcı, mayın, havan, roket ve el bombası gibi mühimmat nedeniyle oluşan yaralanmaların yanı sıra patlama basıncı, termal etki ile terör örgütü mensuplarının kesici, delici ve ezici saldırıları sonucu meydana gelen yaralanmalar da değerlendirmeye alınacak.
Yaralanmanın basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif nitelikte olmadığı ve olayla yaralanma arasında illiyet bağı bulunduğu, en az bir adli tıp uzmanının yer aldığı sağlık kurulu raporuyla tespit edilenlere, 17 bin 135 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı sonucu bulunacak tutarda aylık bağlanacak. Ödemeler fatura karşılığı Hazinece Sosyal Güvenlik Kurumu’na aktarılacak.
Hak sahipleri, aylık hükümleri hariç olmak üzere 1005 sayılı Kanun kapsamındaki gazilere sağlanan sosyal ve özlük haklarından da yararlanabilecek. Muharip gazilere tanınan ücretsiz seyahat ile elektrik ve su kullanımında indirim gibi haklar bu kapsamda yer alıyor.
Başvurular için bir yıllık süre tanındı
Düzenleme, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce meydana gelen olaylar bakımından bir defaya mahsus uygulanacak. Başvuruların, kanunun yürürlük tarihinden itibaren bir yıl içinde olay tarihindeki kurumlara yapılması gerekiyor.
İlgililerin sonradan malul olduklarının tespit edilmesi hâlinde ise vazife malullüğü hükümleri uygulanacak ve bu madde kapsamında bağlanan aylıkları kesilecek.
15 Temmuz gazilerine 17 bin 135 gösterge üzerinden aylık
7082 sayılı Kanun’un 14’üncü maddesinde yapılan değişiklikle, 15 Temmuz darbe girişimi ve terör eylemlerini bertaraf etmeye çalışırken yaralanan kamu görevlileri ile sivillere de aylık bağlanmasının önü açıldı. Malul sayılmayan veya derece tespiti yapılmayan bu kişilere 17 bin 135 gösterge rakamı üzerinden aylık bağlanacak; söz konusu aylıklara 5454 sayılı Kanun kapsamında ek ödeme yapılacak.
3713 sayılı Kanun’un ek 4’üncü maddesinde yapılan değişiklikle ise terör eylemleri nedeniyle yaralanan, malul sayılmamakla birlikte derece tespiti yapılan kişilerin gösterge tablosu güncellendi ve bağlanan aylık tutarları artırıldı.
Er ve erbaşta yeniden muayene yaş haddi 55’e yükseldi
5510 sayılı Kanun’da yapılan değişiklikle vazife malulü er ve erbaşların yeniden muayene edilmesine ilişkin yaş sınırı da güncellendi. Daha önce 41 olan yaş haddi, 55 yaşın doldurulduğu tarih esas alınacak şekilde yükseltildi. Düzenlemeyle bu gruptaki hak kayıplarının önlenmesi hedefleniyor.
Bakan Göktaş: Gazilerimizin yanında olmaya devam edeceğiz
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, 15 Temmuz gazilerine aylık bağlanacağını, malul sayılmayıp derece tespiti yapılanların aylıklarının artırılacağını belirtti. Göktaş, erbaş ve erler, güvenlik korucuları, askerî öğrenciler ile terör eylemlerinin önlenmesinde faydalı olan sivillerin aylıklarının yükseltileceğini, ağır engelli gazilere ödenen bakım aylığının da artırılacağını kaydetti.
“Şehitlerimizin bizlere emaneti olan kıymetli ailelerinin ve kahraman gazilerimizin daima yanında olmaya devam edeceğiz.”
Yürürlük için Resmî Gazete’de yayımlanması bekleniyor
Genel Kurul’da kabul edilen kanunun yürürlüğe girmesi için Cumhurbaşkanı tarafından onaylanarak Resmî Gazete’de yayımlanması gerekiyor.
Terörle mücadelede yaralanmasına rağmen malul sayılmayanlara aylık bağlanmasına ilişkin hükümler, 1 Eylül 2026 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecek. Kanunun diğer mali hükümleri ise yayımı takip eden ödeme döneminden itibaren uygulanmaya başlanacak.
